نقد کتاب "نقد عکس" (تری برت)
محمد موحدنژاد-ورودی 89
تری برت، با اعتقاد به اینکه اعتبار عکسها، بیش از دیگر گونه های تصویری است و به همین علت نیاز به تفسیر دارند، اقدام به گردآوری کتابی کرد که در ایران با عنوان نقد عکس ترجمه شد و آنرا به همین نام میشناسیم، کتابی که ترجمه ی آن خیلی زود از چاپ اول در سال 1379 به چاپهای چهارده، پانزده و شانزدهم در سالهای نزدیک بعد یعنی 1391 رسید. با تفاوت عمده و چشمگیری در طراحی روی جلد اصلی کتاب و جلد ترجمه به فارسی کتاب!
برت معتقد بود که باید عکس را به عنوان یک اندیشه نگاه کرد، اندیشه ای که نیاز به توصیف، تفسیر و ارزیابی دارد و با بیان انواع روشهای نقد، به بررسی ویژگیهای یگانه ی عکسها میپردازد. برت، آشنایی با دسته بندی عکسها را لازمه ی نقدی معتبر میداند و با دسته بندی عکسها به شاخه هایی از قبیل: عکسهای توصیفی ، توضیحی، تفسیری و ... سعی در آن دارد تا حل المسائلی ساده را جلوی روی خواننده قرار دهد و خواننده را در انتخاب عکسهایی که برای نقد میجوید راهنمایی کند، برت در دسته بندی عکسهایش منتقدان مبتدی را مجاب میکند که بر مبنای اینکه هر عکس در کدام دسته بندی قرار میگیرد، نقد را با فرمول و قاعده ای خاص پی بگیرند و این قاعده مند بودن نگاه برت در اصول اولیه نقد عکس ، نکته بسیار مهمی در دنیایی است که روزانه میلیونها میلیون عکس گرفته میشود.
نقد عکس، کتابیست برای آموزش قضاوت درست در باب عکسها، قضاوتی که (( چرا )) میطلبد. قضاوتی که با ارائه ی دلایل خود منطقی بودن یا منطقی نبودنش را به وضوح نشان میدهد. قضاوتی که معتبر است و میشود به آن احترام گذاشت. زیرا برت معتقد است که اعلام اینکه عکسی خوب ، بد ، بدیع یا برجسته است، بدون انکه دلایلمان را ارائه دهیم که چرا چنین میپنداریم، صرفا به منزله ی ارائه ی یک نتیجه گیری زود هنگام ، بدون مقدمه و غیرسودمند است. با این نگاه که نقد باید سودمند باشد و به دانش بشری در باب آن چه از آن مینویسیم، چیزی بیافزاید، برت ما را از ارائه ی نظرات سطحی و بی دلیل بازمیدارد و با ارائه ی چند دیدگاه از چند منتقد در زمینه ای واحد نشان میدهد که سخن بی پایه و اساس یک منتقد میتواند چنان تفاوت فاحشی با نظر دیگر منتقدان داشته باشد که به راحتی تشخیص داده شود.
دانایی نسبت به نظریه ها و دسته بندیهای هنری ،
بسته ی پیشنهادی دیگری است که تری برت برای خلق یک نقد معتبر و قابل استناد به ما
نشان میدهد، اینکه پس از شناخت عکس و توصیف و تفسیرش آن را برمبنایی نظریه ای خاص
مورد بررسی قرار دهیم و بر مبنای آن تفکر نقدش کنیم .
در نهایت کتاب نقد عکس تری برت ، به ترجمه ی اسماعیل عباسی و کاوه میرعباسی ، با
نثری روان یکی از معتبرترین کتاب های نقد عکس در جهان است و برای خودش داری سبک و
سیاقی خاص گرد آورنده است .
تجزیه و تحلیل و نقد نمایشگاه های عکس توسط دانشجویان رشته عکاسی دانشگاه هنر اصفهان