مهدی صادقی-ورودی89

  تری برت متولد ۱۹۴۵ در آمریکا است. مدرک Phd خود را از دانشگاه ایالتی اوهایو دریافت کرده و استاد دانشگاه تگزاس شمالی در رشته آموزش هنر است.

   چاپ اول کتاب نقد عکس در سال ۱۹۹۱ بوده است و اکنون به ویرایش پنجم در ۲۰۱۱ رسیده است. ویرایش اول و دوم این کتاب از سایت آمازون که از بزرگترین فروشگاه‌های مجازی است ۲ ستاره از ۵ ستاره دریافت کرده که در ویرایش چهارم که در سال ۲۰۰۲ بود وتغییرات عمده کرده است این رقم به ۴ ستاره از ۵ ستاره رسیده است. ترجمه فارسی این اثر از ویرایش دوم بوده است و با این که کتاب در ایران با استقبال روبه‌رو شد و تا امروز به چاپ چهارم رسیده است اما ترجمه همچنان از ویرایش دوم این کتاب است و با وجود تغییرات اساسی در کتاب ترجمه تغییری نکرده است.

   کتاب با فصلی در مورد نقد آغاز می‌شود. ابتدا نقد را تغییر می‌کند و اطلاعاتی کلی در مورد نقد می‌دهد. فصل دوم درباره‌ی توصیف عکس است و فصل سوم به تفسیر عکس می‌پردازد. فصل چهارم (انواع عکس) و فصل پنجم (زمینه‌های عکس) مطالبی آموزنده برای تفسیر بهتر هستند و درواقع می‌توان این ۲ فصل را زیرمجموعه فصل سوم دانست. در فصل ششم مرحله قضاوت می‌رسد و اینجاست که باید با استفاده از اطلاعات به دست آمده از تصویر با روش شناسی آموزش داده شده در فصل‌های قبل با توضیح و تفسیر منتقد بتواند اثر را با دلایل مستدل به دست آمده از تصویر قضاوت کند. فصل هفتم به هستی شناسی , زیبایی شناسی و اخلاق عکاسی می‌پردازد و فصل هشتم که آخرین فصل کتاب است به نوشتن و صحبت کردن در مورد عکس‌ها می‌پردازد.

   به نظر من این کتاب برای افرادی که به هرگونه با عکس سروکار دارند بسیار آموزنده است و ارزش خوانده شدن دارد. این کتاب من را با فرایند تفکر و تامل و تفسیر و ارزیابی عکس‌ها آشنا کرد و معتقدم هنرمند خوب کسی است که با مفاهیم به صورت خودآگاه در خلق اثرش برخورد کند و این کتاب عوامل مهم و قابل تامل در عکس‌ها را خودآگاه می‌کند تا هنگام خلق اثر به آنها توجه داشته باشیم.

    از ویژگی‌های کتاب برت نثر روان و ساده است که این امکان را فراهم می‌کند مخاطبان بیشتری بتوانند از کتاب استفاده کنند . با این حال این کتاب را برای افرادی که با عکاسی آشنایی ندارند توصیه نمی‌کنم چون دانشی نسبی از عکاسی را پیش فرض قرار می‌دهد. برت مثال‌هایی می‌زند که گاهی تصاویر آنها در کتاب نیست, عکس‌های شناخته شده و مطرح در تاریخ عکاسی را در کتاب چاپ نکرده است و انتظار دارد مخاطب عکس‌ها و مجموعه‌های معروف از هنرمندان سرشناس را دیده باشد. با این حال برای افرادی که در زمینه نقد تازه کار هستند این کتاب را بسیار سودمند می‌دانم . دسته بندی‌های کتاب بسیار مفید و کارآمد است و ذهن مخاطب را سازماندهی می‌کند. مخاطبی که تا قبل از این عکس‌ها را صرفا بر اساس سلیقه خود خوب یا بد می‌دانست می‌آموزد چگونه با استفاده از اصول مشترک ودر جهت درک بهتر عکس‌ها حرکت کند و جنبه‌های مختلفی را در عکس‌ها ببیند که پیش از این آن‌ها را نمی‌دید و سپس قضاوت مستدل کند. مخاطب می‌آموزد چگونه در حین فرایند نقد درک ما از تصویر بیشتر می‌شود یا حتی گاهی نظر منتقد به کلی تغییر می‌کند.

    با این که برت در ابتدای کتاب درک بهتر تصویر را مورد توجه قرار می‌دهد ولی در طول کتاب بیشتر به نقد هنرمند و نقد نقد می‌پردازد . مثلا درجایی که مجموعه غرب آمریکا از آودون یا  اثر پاییدن از باربارا کروگر را تفسیر می‌کند بیشتر به جنبه‌های بیرونی اثر می‌پردازد تا نقد با عوامل درون تصویر. حتی هنگامی که عمل نقد را روی تصویر متمرکز می‌کند بیشتر به محتویات تصویر می‌پردازد و تقریبا از فرم و سبک می‌گذرد. عوامل و روابط تجسمی جایی در نقد‌های او ندارند.حتی درفصل دوم که جنبه‌های تفسیر را بررسی می‌کند به فرم و سبک نمی‌پردازد.

    تنها اشکالی که می‌توانم به برت وارد کنم این است که با این که خود منتقدی شناخته شده ‌است ولی در کتابش همواره از نقد‌های دیگران استفاده می‌کند و هیچ نقدی از خود در کتابش نیاورده است.

   با این که کتاب به جریان‌های روز نقد از قبیل مارکسیستی, فمینیستی و… می‌پردازد ولی صرفا آن‌ها را معرفی می‌کند و به چگونگی کارکرد نقد در این جریان‌ها نمی‌پردازد. حتی اگر مخاطب با جریان فمینیسم آشنا هم باشد با خواندن بخش مربوطه نمی‌تواند چنین نقدی بنویسد. البته نباید فراموش کرد این کتاب برای جمع گسترده‌ای از مخاطبان نوشته شده است و ساده بودن و قابل درک بودن از ویژگی‌های بسیار ارزنده این کتاب است.

    در پایان به نظر من اگر همان گونه که خود برت در ابتدای کتاب گفته است نقد عکس“ کتابی‌ است  برای کمک به هنرجویان برای درک بهتر تصویر و اینکه چگونه به عکس‌ها نگاه کنیم و درباره‌ی آنها تفکر و سپس تفسیر و قضاوت کنیم” باشد به هدف خود رسیده است. کتاب می‌آموزد که چگونه مخاطبان مهارت های خود را پرورش دهند, نقدی خوب را ازنقدی بی‌مایه و بی پایه و اساس تشخیص دهند. کتاب عوامل مهم دریک نقد خوب را نشان می‌دهد و به ما می‌گوید چگونه در زمینه‌های مختلف و برای انواع  مخاطبان باید نقد نوشت و بین سلیقه و نقد و تفسیر تمایز قایل شد و با معرفی جریان‌های مختلف نقد برای علاقمندان حرکتی برای شناخت جنبش‌های مورد علاقه آنها آغاز می‌کند.