باشگاه نقد عکس دانشگاه هنر اصفهان

فاطمه دائمی-ورودی88

هنری کارتیه برسون فتوژورنالیست فرانسوی است که در ابداع و گسترش عکاسی خبری و همچنین عکاسی لحظه ای و خیابانی نقش اساسی داشته است.

در عکس های وی لحظه های زندگی به طور ملموسی دیده می شود. او به خوبی توانسته است آنی از زمان را به شکلی قابل رؤیت به ثبت برساند و شاید این به دلیل همان عقیده ی معروف او " لحظه ی قطعی " است. لحظه ای که با هیچ لحظه ی دیگری یکی نیست و از پیش نمی توان دانست که چه زمانی رخ می دهد، اما هر لحظه ممکن است بستر واقعه ای خاص و ناگهانی باشد. لحظه ی قطعی آنگونه که برسون تعریف کرده، عبارت است از: "شناخت لحظه ای اهمیت یک رویداد در کسری از ثانیه و همین طور پیدا کردن فرم و ترکیب دقیقی که روح آن رویداد را به نحو مناسب بیان کند.

علاوه بر رعایت این اصل در عکس های برسون، نکته ای که باعث بیشتر به چشم آمدن عکس ها می شود توجه وی به انسان ها و ویژگی و حالات آن ها در قالب تصویر است. همچنین توجه به تعادل و تناسب و ظرافت های بصری در ترکیب بندی عکس ها، که این امر می تواند ناشی از تجربه ی برسون در نقاشی باشد.

از نظر برسون در عکاسی کوچک ترین چیزها می توانند بزرگترین سوژه ها باشند، ویژگی های کوچک انسان می تواند به موضوعی مهم بدل شود. وی در پاسخ به این سوال که چه سوژه ای برایش اهمیت زیادی دارد، می گوید :" انسان و زندگی اش،که خیلی کوتاه است و خیلی شکننده و پرمخاطره. من با آنکه در اکثر مواقع به مردم پرداخته ام، ولی هیچوقت آن ها را با خودخواهی از فضای اطراف و محل سکونتشان جدا نکردم. من خبرنگار هستم نه پرتره نگار استودیویی. محل کار من نه آتلیه، که لوکیشین های واقعی است. جایی که مردم در آن کار و زندگی می کنند. " بدین گونه بیشترین بخش عکاسی او مجموعه ای از همین ویژگی ها و جزئیات انسانی است که تصویر را به جهان اطراف پیوند می دهد.

کارتیه برسون علاوه بر عکاسی، در سینما نیز دستی داشت اما در طول سال های فعالیت در سینما، عکاسی را رها نکرد. وی همیشه و همه جا دوربین لایکای خود را به همراه داشت. ( تمامی عکس های وی با لایکای 35 میلیمتری همراه با لنز 50 میلیمتری گرفته شده است. ) " لایکای من، بهم گفت که زندگی، بی واسطه، سریع، درخشان و با سرعت نور در حال گذر است. " کارایی آسان و نامحدود این دوربین جمع و جور، به وی این امکان را می داد که آنچه را که به صورت عینی توجهش را جلب می کرد (بدون آنکه حضورش، باعث تغییری در صحنه شود) بر روی صفحه ی حساس ثبت کند.

هنری کارتیه برسون در 3 اوت 2004 در سن 95 سالگی در خانه اش در استان پرووانس درگذشت و در مراسمی خصوصی با حضور بسیاری از دوستان عکاسش (که هیچ یک در آن روز عکسی نگرفتند) به خاک سپرده شد. در هفته های بعد عمده ی مطبوعات بین المللی به وی ادای احترام کردند. تیتر پاریزین¹  "مرگ غول عکاسی " بود و فرانکفورتر راندشو² نوشت : "چشم قرن بسته شد". بزرگی تیتر خبر درگذشت برسون، نشان دهنده ی اهمیت جایگاه او در "معبد رسانه ها" است. او به یکی از چهره های ماندگار هنری قرن بیستم تبدیل شد. امتیازی منحصر به فرد برای یک عکاس فرانسوی.

^{1-le parisien}

^{2- frankfurter rundscha}

منابع:

شرو، کلمان، "تیر عکاسانه-زندگی و آثار هانری کارتیه برسون"، بهاره احمدی، نشرحرفه هنرمند، چاپ اول، 1391

www.wikipedia.org